لیکنه: شکېبا نادري
د ګاز نیونې پر مهال د ناروغ د ژغورلو لپارهط باید څه وکړو؟
په اوسني موسم یعنې ژمي کې خلک د خپلو کورونو د تودولو لپاره له بېلابېلو موادو، لکه ذغال، لرګي، ګاز او داسې نورو څخه ګټه اخلي، خو که له دغو موادو څخه د ګټې اخیستنې پر وخت غور ونه کړو، نو پایله به یې ډېره خطرناکه وي، ان زموږ د مړینې لامل هم کېدلای شي.
ګاز چې له هایډرو کاربن بوټان او پروپان څخه جوړ مواد دي، کله چې یو کس له لسو دقیقو څخه زیات یاد ګاز تنفس کړي، نو په وینه کې یې اکسېجن کمېږي او ځای یې کاربن نیسي او د انسان د مړینې لامل کېږي.
لرګي او ذغال هم د سوځېدلو پرمهال یو ډول ګاز چې کاربن مونو اکسایډ نومېږي تولیدوي دغه ګاز ډېر خطرناک او وژونکی دی.
موږ په نننۍ لیکنې کې تاسو ته په دې اړه معلومات درکوو چې که کوم کس ګاز نیولی وي، د ژغورلو لپاره یې باید څه وکړو.
که تاسو هم غواړئ په دې اړه پوه شئ، چې د ګاز نیولي کس د ژغورلو لپاره باید څه وکړو او څنګه یې وژغورو زموږ لیکنه تر پایه ولولئ!
کله چې پوه شوئ چې یو کس ګاز نیولی دی، لومړی باید ناروغ کس له خونې څخه بهر وباسئ، تر څو اکسیجن واخلي که ناروغ په هوښ و نو مایعات، لېمو او یا مستې ورکړئ!
یا ناروغ ته یو پلاستیک او یا پوقاڼه ورکړئ، چې پوف یې کړي، دا کړنه هم د دې لامل کېږي چې کاربن د ناروغ له بدن څخه بهر شي او ځای یې اکسیجن ونیسي، خو که ناروغ بې هوښه و، نو هغه په یوه هوار ځای کې څملوئ او د خولې په واسطه مصنوعي ساه ورکړئ!
پر دواړو لاسونو مو د ناروغ د سینې کیڼه خوا پینځلس ځله کېکاږئ او فشار پرې راوړئ!
د بې هوښۍ په حالت کې هېڅکله ناروغ کس ته خوراکي مواد لکه، خواړه او یا اوبه مه ورکوئ، ځکه دا کړنه مو د ناروغ د مړینې لامل کېدلای شي.
سربېره پر یادو کارونو که ناروغ بیا هم ښه نه شو، نو باید روغتون ته یووړل شي، تر څو ډاکټران یې معاینه کړي او اړینې کړنې تر سره کړي.
نو هېڅکله د ګاز نیول عادي مه ګڼئ او د ګاز، ذغالو او لرګیو څخه د ګټې اخیستنې پرمهال ډېر پام وکړئ او د مړینې له خطر څخه ځان او خپله کورنۍ وژغورئ.